Tư vấn đau dạ dày

Viêm hang vị trào ngược thực quản – Cảnh báo 5 dấu hiệu điển hình

Tác giả:
Dược sĩ Phạm Trà
Tham vấn Y khoa:
GS.TS Bác sĩ Đào Văn Phan
Ngày đăng:
19/08/2019
Lần cập nhật cuối:
06/09/2019
Số lần xem:
232

Viêm hang vị trào ngược dạ dày là một trong những bệnh lý phổ biến về đường tiêu hóa. Khi mắc phải tình trạng này, bệnh nhân thường xuyên phải đối mặt với những cơn trào ngược thực quản vô cùng khó chịu. Nếu để lâu, bệnh lý có thể biến chứng gây ung thư. Chính vì vậy, việc hiểu chính xác về căn bệnh này sẽ giúp bệnh nhân mau chóng tìm được phương pháp điều trị tốt nhất. 

Xem thêm: 

1. Viêm hang vị trào ngược dạ dày là gì ?

Viêm hang vị trào ngược dạ dày
Viêm hang vị trào ngược thực quản gây ảnh hưởng lớn đối với người bệnh

Viêm hang vị trào ngược hay axit trào ngược (Gastroesophageal Reflux Disease – GERD), là tình trạng bệnh lý mà ở đó các chất dịch trong dạ dày tràn vào thực quản, gây ra các triệu chứng khó chịu cho người bệnh như: ợ nóng, ợ hơi, ợ chua liên tục, cảm giác nóng rát, buồn nôn, nôn mửa… Ở nhiều bệnh nhân, tình trạng này cũng có thêm các biểu hiện như đầy bụng, khó tiêu, ho…

Đặc biệt, các cơn ho, trào ngược thường xảy ra khi bệnh nhân nằm nghỉ. Từ đó tạo nên chứng mất ngủ về đêm, ảnh hưởng lớn đến công việc và sinh hoạt của người bệnh. 

2. Dấu hiệu viêm hang vị trào ngược thực quản

Việc nhận biết những triệu chứng của viêm hang vị dạ dày trào ngược sẽ giúp bệnh nhân sớm chọn được phương pháp điều trị thích hợp. 

2.1. Chướng bụng, đầy hơi 

Đầy hơi
Đầy hơi

Tình trạng chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu là một trong những biểu hiện phổ biến của chứng viêm hang vị trào ngược dạ dày. Chúng có thể diễn ra ngay cả khi bệnh nhân không có thức ăn trong dạ dày.

Chướng bụng và đầy hơi khiến người bệnh ậm ạch, khó chịu và liên tục ợ hơi, ợ nóng.

Xem thêm: Top 5 nguyên nhân gây đau dạ dày đầy hơi 

2.2. Cảm giác nóng rát 

Những cơn trào ngược kéo theo cảm giác nóng rát lan từ trên rốn dọc theo vùng xương ức, khiến bệnh nhân vô cùng khó chịu và mệt mỏi. Lúc này, bệnh nhân có cảm giác nóng rát, cồn cào như có lửa đốt trong lồng ngực và bụng. 

2.3. Viêm hang vị trào ngược dạ dày có triệu chứng ợ hơi, ợ nóng 

Ợ hơi
Viêm hang vị trào ngược thực quản khiến bạn bị ợ hơi

Ợ hơi thường xuyên là một trong những dấu hiệu tiêu biểu của chứng trào ngược dạ dày thực quản. Đi kèm với ợ hơi, bệnh nhân cũng thường xuyên có cảm giác nóng rát chạy dài từ vùng thượng vị dưới xương ức lan lên cổ và có thể ợ nóng.

Sau khi cơn trào ngược kết thúc, bệnh nhân có thể có bị ợ chua, sau khi ợ có thể thấy có dịch hoặc hơi mang vị chua trong miệng. Các triệu chứng này thường xuất hiện khi ăn no, hoặc vào ban đêm, hoặc khi bệnh nhân đang nằm, ngồi nghỉ và đi kèm cảm giác đầy bụng khó tiêu.

2.4. Đau tức ngực

vùng ngực bị đè ép
Khi bị viêm hang vị trào ngược dạ dày người bệnh cảm thấy vùng ngực bị đau tức

Khi các cơn trào ngược thực quản xuất hiện, bệnh nhân có thể có cảm giác vùng ngực bị đè ép, đau quặn thắt ở ngực. Cảm giác đau thậm chí có thể xuyên ra sau lưng và cánh tay. Tình trạng này là do dịch vị trào ngược kích thích vào các đầu mút sợi thần kinh trên bề mặt lớp niêm mạc của thực quản. Từ đó khiến cơ quan cảm ứng đưa ra tín hiệu như đau ngực, đau nhói và vô cùng khó chịu.

Mặc dù đau tức ngực là triệu chứng phổ biến nhiều bệnh nhân gặp phải, tuy nhiên người bệnh cũng cần lưu ý để tránh nhầm lẫn với các bệnh tim mạch và bệnh phổi vì chúng cũng có cùng triệu chứng tương tự.

2.6. Buồn nôn

Buồn nôn
Buồn nôn là triệu chứng của viêm hang vị trào ngược thực quản

Buồn nôn và nôn mửa là biểu hiện thường xảy ra khi ăn quá no hoặc nằm ngay sau khi ăn. Người bệnh dễ bị nôn, buồn nôn, đồng thời trong cổ họng luôn có cảm giác mắc nghẹn thức ăn. Người mắc viêm hang vị trào ngược dạ dày cũng dễ bị nôn hơn khi bị say tàu xe, ốm nghén,… hơn người bình thường. 

Xem thêm: Nguyên nhân đau dạ dày buồn nôn  

2.5. Miệng tiết ra nhiều nước bọt, đắng miệng

Đắng miệng
Cảm giác bị đắng miệng

Một trong những biểu hiện mà rất nhiều bệnh nhân mắc viêm hang vị trào ngược gặp phải đó chính là việc đắng miệng và miệng tiết nhiều nước bọt hơn mức bình thường.

Ở người mắc viêm hang vị trào ngược thực quản, việc miệng tiết nhiều nước bọt là cơ chế tự bảo vệ của cơ thể để có thể trung hòa bớt lượng axit trào lên.

Nếu dịch vị trào ngược có kèm theo dịch mật, người bệnh sẽ có cảm giác đắng miệng. Việc dịch mật trào ngược được lý giải bởi sự rối loạn thần kinh dạ dày, khiến van môn vị không còn hoạt động chính xác và từ đó dẫn đến tình trạng dịch mật trào ra.

Xem thêm: Top 7 điều nên làm khi bị đau dạ dày đắng miệng 

3. Nguyên nhân gây viêm hang vị trào ngược dạ dày

Nguyên nhân gây viêm hang vị trào ngược thực quản bao gồm: 

3.1. Do viêm hang vị

Viêm hang vị dạ dày
Bệnh nhân bị viêm hang vị dạ dày

Viêm hang vị là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trào ngược dạ dày thực quản. Trước tiên chúng ta phải hiểu tại sao phần hang vị hay bị viêm:

  • Vì hang vị nằm gần phía cuối và thuộc phần nằm ngang của dạ dày, kéo dài từ góc bờ cong nhỏ tới lỗ môn vị. Chính vì nằm ở vị trí thấp nhất trong dạ dày, đây là khu vực thường xuyên ứ đọng thức ăn. Về lâu dài, tình trạng thức ăn tích tụ, không được chuyển hóa sẽ làm tăng tiết axit HCl. Khi này, hang vị sẽ chịu sự tác động của axit dịch vị lâu nhất, sinh ra viêm hang vị.
  • Lý do tiếp theo đó chính là sự xuất hiện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP làm yếu lớp màng bảo vệ niêm mạc dạ dày và tiết ra các độc tố làm hại dạ dày. 

Vậy tại sao viêm hang vị nguyên nhân chính dẫn đến trào ngược dạ dày:

Viêm hang vị trào ngược dạ dày
Tại sao viêm hang vị trào ngược dạ dày ?
  • Thứ nhất: Viêm hang vị dạ dày được hiểu là tình trạng lớp niêm mạc của hang vị dạ dày bị viêm nhiễm. Điều này khiến trương lực cơ thắt thực quản dưới tăng lên, làm cho cơ thắt thực quản dưới đóng mở không đúng cách, đúng nhịp, dần dần hình thành nên tình trạng acid dạ dày trào ngược lên thực quản. 
  • Thứ hai: Khi hang vị bị viêm loét, dạ dày không còn được thực hiện chức năng tiêu hóa bình thường được. Điều này khiến cho thức ăn chuyển hóa chậm, gây nên các tình trạng nguy hiểm như chướng bụng, đầy hơi, quá trình hấp thụ thức ăn, làm rỗng dạ dày trở nên trì trệ. Đây là các nguyên nhân khiến áp lực lên cơ vòng thực quản dưới gia tăng. Theo thời gian, nhóm cơ này trở nên suy yếu và dễ dàng mở ra khi bị kích thích, gây trào ngược acid lên dạ dày, thực quản.
  • Thứ 3:  Những bệnh nhân mắc viêm loét hang vị dạ dày cũng thường xuyên bị dư thừa axit trong dạ dày. Khi cơ thắt thực quản dưới bị mở ra, cả acid  dịch mật trào ngược vào thực quản. Nếu lượng acid này ở lại trong thực quản thời gian lâu hơn, chúng sẽ tác động và làm ăn mòn niêm mạc thực quản, gây ra tổn thương lớp niêm mạc thực quản. Do đó, tình trạng viêm loét hang vị dạ dày chính là nguyên nhân gốc rễ và là tác nhân chính khiến trào ngược thực quản diễn ra.

3.2. Do chế độ ăn uống không hợp lý

Ăn thức ăn nhiều dầu mỡ
Viêm hang vị trào ngược thực quản do ăn thức ăn nhiều dầu mỡ 

Một lý do khác cũng có thể dẫn đến tình trạng viêm hang vị trào ngược dạ dày đó chính là thói quen ăn uống không lành mạnh. Việc người bệnh thường xuyên ăn quá no, ăn đêm, ăn hoa quả có tính chua khi đói, ăn đồ ăn có quá nhiều dầu mỡ sẽ khiến áp lực lên trương lực của cơ thắt thực quản. Từ đó có thể dẫn đến tình trạng suy yếu nhóm cơ mày, có thể đóng mở bất thường, gây chứng trào ngược.

Xem thêm: Top 26 loại thực phẩm bạn nên bổ sung khi bị đau dạ dày

3.4. Stress gây viêm hang vị trào ngược dạ dày

Căng thẳng
Căng thẳng làm tăng dịch vị acid có trong dạ dày

Căng thẳng quá độ hay stress cũng là nguyên nhân làm tăng tiết Cortisol. Điều này sẽ làm tăng dịch vị acid có trong dạ dày, làm tăng trương lực co bóp của dạ dày và gây nên tình trạng trào ngược lên thực quản. Khi bị stress quá độ, bệnh nhân cũng thường mắc phải các tình trạng như rối loạn nhu động thực quản làm cơ thắt thực quản nhạy cảm. Từ đó, nhóm cơ này thường xuyên giãn mở làm dịch vị trào ngược lên thực quản bất thường.

3.3. Do thoát vị cơ hoành

Cơ hoành là nhóm cơ dẹt hình vòm phân chia 2 khoảng bụng và khoang ngực. Khi chúng co lại, cơ thắt dưới thực quản sẽ được tăng cường sức mạnh. Vì vậy sẽ giúp loại bỏ tình trạng trào ngược thực quản, dạ dày. Tuy nhiên, khi cơ hoành bị thoát vị, cơ thắt dưới thực quản bị trệch đi, không cùng nằm ở mức với cơ hoành như bình thường nên xảy ra tình trạng trào ngược.

4. Viêm hang vị trào ngược thực quản có nguy hiểm không ?

Lớp niêm mạc thực quản bị  viêm loét
Lớp niêm mạc thực quản bị viêm loét

Trước tiên, phải khẳng định rằng việc bệnh nhân mắc chứng viêm hang vị trào ngược dạ dày không phải bệnh lý không thể chữa được. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài có thể để lại những biến chứng vô cùng nguy hiểm như: 

  • Viêm loét dạ dày: Trào ngược dạ dày thực quản thường xuyên khiến lớp niêm mạc thực quản bị tổn thương, gây viêm, loét. Bệnh nhân có thể cảm thấy khó nuốt, nuốt đau, đau ngực vô cùng khó chịu.
  • Hẹp thực quả: Gây ra do quá trình trào ngược khiến xơ hóa thực quản, làm co rút thực quản. 
  • Các bệnh về hô hấp: Khi acid trào lên thực quản, nó cũng tác động tới cả đường hô hấp, khiến bệnh nhân bị viêm họng, viêm mũi xoang, viêm phế quản hay phổi. Người bệnh có thể bị ho, khò khè kéo dài nhưng điều trị bằng thuốc thông thường không khỏi. Ngoài ra, các bệnh nhân mắc chứng trào ngược có thể bị mòn răng, viêm tai, viêm tuyến giáp…
  • Barrett thực quản:  Hay còn được gọi là quá trình tiền ung thư thực quản. Biến chứng này vô cùng nguy hiểm. Nó xảy ra khi các tế bào lót ở vùng thấp của thực quản đã bị biến đổi màu sắc bởi quá trình tiếp xúc lặp đi lặp lại với axit dạ dày.
  • Ung thư dạ dày, thực quản: Sau quá trình tiền ung thư là ung thư. Do không được phát hiện và điều trị kịp thời, trào ngược có thể dẫn đến ung thư một cách thầm lặng. Lúc này bệnh nhân sẽ thường xuyên gặp phải các triệu chứng như nuốt nghẹn, nôn, đau sau xương ức, đôi khi xuất hiện cảm giác đau dai dẳng, khàn tiếng, ho khạc liên miên, đau ngực. Bệnh nhân cần chú ý khi sờ thấy hạch to ở hố thượng đòn bên trái hoặc cả 2 bên thì nên nghĩ tới ung thư thực quản.

6. Cách chữa viêm hang vị trào ngược dạ dày

Khi bị viêm hang vị trào ngược thực quản người bệnh cần: 

6.1. Thăm khám kịp thời khi thấy triệu chứng

Thăm khám bác sỹ
Thăm khám bác sỹ kịp thời để tránh các biến chứng xảy ra

Ngay khi phát hiện mình có những dấu hiệu viêm loét hang vị, tốt nhất bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế khám và điều trị bệnh, không nên để bệnh kéo dài. 

Sau khi đã xác định được nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ giúp bạn xác định phương hướng điều trị hợp lý. Để có thể điều trị tốt tình trạng trào ngược thực quản, trước tiên viêm hang vị cần phải được nhận biết và có phương pháp điều trị cụ thể.

Tùy theo mức độ tổn thương thực quản và mức độ nghiêm trọng của chứng trào ngược dạ dày thực quản do viêm loét hang vị gây ra mà phương pháp điều trị sẽ khác nhau. 

*Lưu ý: Khi bị viêm hang vị trào ngược thực quản bạn nên chú ý sử dụng các thuốc chống viêm, kháng sinh theo hướng dẫn và sự chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý sử dụng kéo dài hay quá liều lượng. 

6.2. Chế độ sinh hoạt hợp lý

Nghỉ ngơi hợp lý
Nghỉ ngơi hợp lý

Chế độ sinh hoạt là một trong những biện pháp điều trị viêm hang vị trào ngược dạ dày. Người bệnh cần thực hiện chế độ sinh hoạt khoa học và điều độ có thể kể đến như: 

Sinh hoạt điều độ: Hạn chế thức quá khuya để có thể tạo thời gian biểu hợp lý cho dạ dày có thể nghỉ ngơi. Nên ăn đủ bữa trong ngày. Đặc biệt quan tâm đến bữa sáng và trưa cần nạp đủ năng lượng. Bữa tối không nên ăn quá no và không nên ăn quá khuya, ăn xong không được đi ngủ ngay.

Thường xuyên tập thể dục, thể thao: Là biện pháp giúp cơ thể tiêu hao năng lượng và có được sức đề kháng tốt nhất. 

Duy trì tâm trạng lạc quan, nghỉ ngơi hợp lý: Giúp hạn chế tình trạng căng thẳng, stress – một trong những nguyên nhân dẫn đến đau dạ dày trở nặng.

Xem thêm: Top 10 điều bạn nên làm khi bị đau dạ dày

6.3. Ăn uống khoa học giảm thiểu viêm hang vị trào ngược dạ dày

Nghệ và mật ong
Nghệ và mật ong rất tốt cho những người bị viêm hang vị trào ngược thực quản

Thói quen ăn uống khoa học sẽ giúp hạn chế tìm trạng viêm loét hang vị, ngăn chặn các cơn trào ngược một cách hiệu quả. Các bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo rằng, bệnh nhân nên lựa chọn thực phẩm có tính kiềm hoặc nhóm thực phẩm có khả năng trung hòa axit như: bánh mì, bột yến mạch, hay các nhóm thực phẩm chứa nhiều chất đạm dễ tiêu,…

Một vài gợi ý về thực phẩm bệnh nhân mắc viêm hang vị trào ngược dạ dày nên sử dụng như:

Đỗ, đậu: các thực phẩm như đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu đỏ,…là nhóm thực phẩm có chứa hàm lượng chất xơ cao cùng các amino acid… Chính vì vậy chúng rất tốt dành cho người bị trào ngược dạ dày thực quản.

Sữa chua: Giúp thúc đẩy nhanh quá trình tiêu hóa thức ăn. Đặc biệt trong nhóm thực phẩm này còn có chứa men lợi khuẩn cải thiện tiêu hóa. Chính vì vậy những bệnh nhân mắc viêm loét hang vị, trào ngược dạ dày nên sử dụng sữa chua hàng ngày, tuy nhiên không nên ăn khi đói.

Nghệ & mật ong: Giúp hỗ trợ điều trị cho người bị trào ngược dạ dày thực quản vô cùng hiệu quả. Hiện nay đã có rất nhiều các sản phẩm cải tiến nghệ dưới công nghệ Nano hóa nhằm tạo ra các sản phẩm nâng cao chất lượng và rút ngắn thời gian điều trị bệnh do đó người bệnh hoàn toàn có thể sử dụng phối hợp kèm với chế độ ăn uống khoa học.

Xem thêm: Top 19 tác dụng của tinh bột nghệ và mật ong 

Ngoài những thực phẩm nên sử dụng thì bệnh nhân cũng nên tránh một số nhóm thực phẩm dưới đây nếu không muốn tình trạng viêm hang vị, trào ngược thực quản trở nên tồi tệ:

  • Hạn chế sử dụng các thực phẩm có khả năng gây kích thích tăng tiết axit hay kích thích cơ thắt dưới thực quản:  nhóm hoa quả chua: chanh, cam, dứa
  • Tránh xa các đồ uống có gas, thức ăn cay, nóng, chứa nhiều dầu mỡ,….
  • Bệnh nhân cũng cần thực hiện kiêng rượu bia, cà phê, thuốc lá.
  • Thực hiện giảm cân nếu thừa cân, béo phì.

Hi vọng , với những thông tin về viêm hang vị trào ngược dạ dày mà chúng tôi cung cấp trên đây sẽ giúp bệnh nhân có thêm cho mình những thông tin bổ ích trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả. Chúc bạn nhanh chóng khỏi bệnh !

Viêm hang vị trào ngược thực quản – Cảnh báo 5 dấu hiệu điển hình
5 (100%) 1 vote

Bình luận
avatar
  Nhận thông báo  
Thông báo

call Zalo
call Facebook