Tư vấn đau dạ dày

Đau dạ dày là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Tác giả:
Dược sĩ Nguyễn Huệ
Tham vấn Y khoa:
GS.TS Bác sĩ Đào Văn Phan
Ngày đăng:
07/06/2019
Lần cập nhật cuối:
18/11/2019
Số lần xem:
985

Bệnh đau dạ dày ngày càng trở nên phổ biến. Ở mức độ nhẹ không gây nguy hiểm nhiều đến tình trạng sức khỏe của người bệnh. Tuy nhiên về lâu dài các cơn đau dai dẳng càng khiến cho người khác khó chịu và dẫn tới nhiều biến chứng. Để có thể hiểu rõ hơn hãy cùng chúng tôi tìm hiểu rõ về chứng dạ dày này.

Xem thêm:

1. Đau dạ dày là gì?

Đau dạ dày
Đau dạ dày là một trong những căn bệnh phổ biến hiện nay

Hiện nay, đau dạ dày là một trong những căn bệnh đường tiêu hóa phổ biến nhất thường gặp phải ở người trưởng thành và người già hơn so với trẻ nhỏ và thanh niên. Bệnh đau dạ dày, hay đau bao tử, là chứng bệnh khi mà người mắc có những cơ đau bắt nguồn từ dạ dày với nguyên nhân do tổn thương, viêm loét tại các phần này.

2. Các triệu chứng đau dạ dày như thế nào?

Bệnh về dạ dày có rất nhiều dấu hiệu để nhận biết khác nhau. Tuy nhiên, nếu không chú tâm hoặc chủ quan thì người bệnh có thể bỏ qua vì coi nhẹ, dẫn tới việc bệnh tiến triển nặng rồi mới được phát hiện và điều trị. Để biết rõ hơn về các triệu chứng này, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé!

2.1. Cảm giác đầy bụng

Cảm giác đầy bụng là triệu chứng phổ biến khi bệnh đau dạ dày nhẹ và thường nhận thấy nhất. Người bệnh sẽ cảm giác đầy hơi, chướng bụng khó chịu trong khi ăn và kể cả khi đã ăn xong lâu nhưng vẫn.

2.2. Bụng cồn cào

Người bị bệnh dạ dày thường có cảm giác bụng cồn cào xuất hiện khi đến khoảng thời gian ăn hàng ngày. Tới cữ ăn cơm, cơ thể sẽ có phản ứng tiết dịch vị, làm tăng nồng độ axit trong dạ dày, sinh ra cảm giác đói cồn cào.

Ở người đau dạ dày, niêm mạc dạ dày vốn đang bị tổn thương, nay gặp thêm axit ở nồng độ cao thì sẽ bị kích ứng mạnh hơn, sinh ra cảm giác cồn cào khó chịu.

2.3. Đau dạ dày suy nhược cơ thể, chán ăn

Tình trạng cơ thể suy nhược, chán ăn thường thấy ở người đã bị đau dạ dày lâu ngày trong một khoảng thời gian dài. Dạ dày bị tổn thương thời gian dài dần dần sẽ không thể hoạt động bình thường được nữa, khả năng co bóp và tiêu hóa thức ăn kém đi. Tiêu hóa kém dẫn tới tình trạng chán ăn, hấp thu kém và làm cơ thể bị suy nhược.

2.4. Đau thượng vị

Đau thượng vị
Đau thượng vị

Đau thượng vị là cơn đau ở vùng trên rốn. Tần suất và mức độ của các cơn đau thượng vị ở người bệnh khá thất thường và sẽ càng ngày càng tăng khi tổn thương trong dạ dày nghiêm trọng hơn. Lúc này cũng chính là khi bị đau dạ dày nặng ở những người bệnh xuất hiện. Những cơn đau thượng vị có thể trở nên dữ dội và sinh hơi nóng lan đến cổ họng.

2.5. Nôn buồn nôn, ợ chua, ợ hơi

Triệu chứng buồn nôn, ợ chua thường rất phổ biến ở người bị đau dạ dày. Khi gặp phải triệu chứng này, người bệnh cần phải hết sức lưu ý và cần xử lý sớm. Tránh trường hợp để bệnh kéo dài, gây rách niêm mạc thanh quản, mất nước và tụt huyết áp, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe…

2.6. Đi tiêu ra phân đen, nôn ra máu

Hiện tượng đi tiêu ra phân đen, nôn ra máu là hiện tượng rất nguy hiểm ở người bị đau dạ dày, có thể khiến người bệnh tử vong. Hiện tượng này xảy ra khi tổn thương ở dạ dày quá lớn, lan đến vùng có mạch máu, làm máu thoát khỏi thành dạ dày và chảy vào ống tiêu hóa.

2.7. Sụt cân đột ngột

Dạ dày bị tổn thương làm cho khả năng tiêu hóa giảm đi, người bệnh không thể hấp thụ đủ chất dinh dưỡng cần thiết, dẫn tới việc sụt cân. Tình trạng mất máu dạ dày cũng làm cho sức khỏe của người bệnh suy giảm, cơ thể bị thiếu máu, suy nhược.

Chi tiết xem:

3. Nguyên nhân bị đau dạ dày

Bệnh đau dạ dày liên tục, kéo dài và thường xuyên hình thành do sự ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau.

3.1 Vi khuẩn HP

Vi khuẩn HP là gì?
Vi khuẩn HP là gì?

Vi khuẩn HP hay Helicobacter pylori là nguyên nhân chính gây bệnh cho hơn 80% người bị đau, viêm loét dạ dày. Xoắn khuẩn HP sống trong đường tiêu hóa của con người và cư ngụ chính tại dạ dày. Trong dạ dày người, vi khuẩn HP sống ở lớp nhầy bao phủ vùng niêm mạc, phá hủy lớp nhầy này và khiến thành dạ dày bị dịch vị ăn mòn, gây viêm loét.

3.2. Lạm dụng thuốc tây quá đà

Uống thuốc không đúng cách, không đủ nước, lạm dụng thuốc… có thể là nguyên nhân gây tổn thương dạ dày. Ngoài ra, một số loại thuốc điều trị bệnh cũng có tác dụng phụ, ảnh hưởng tới sự tiết axit ở dạ dày, khiến bệnh dạ dày phát sinh. Do đó, khi cần sử dụng thuốc Tây để điều trị bệnh, bạn nên đi khám bác sĩ để được tư vấn và chỉ định rõ ràng.

3.3. Stress

Stress là một trong những nguyên nhân bị đau dạ dày
Stress là một trong những nguyên nhân bị đau dạ dày

Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến hệ thần kinh, từ đó mà gây mất cân bằng chức năng dạ dày, đường ruột. Hệ quả là làm tăng axit HCl và pepsin trong dạ dày, khiến cho môn vị co thắt, niêm mạc dạ dày bị tổn thương dẫn đến bệnh viêm loét dạ dày.

3.4. Thuốc lá, bia rượu, chất kích thích góp phần hủy hoại dạ dày

Uống nhiều bia rượu, cà phê, hút thuốc lá… rất có hại cho sức khỏe. Các chất kích thích này có thể gây ra xơ gan, viêm tuyến tụy… Chúng cũng tác động trực tiếp đến niêm mạc dạ dày sau khi được cơ thể hấp thụ, làm cho dạ dày tổn thương nặng thêm.

3.5. Thói quen xấu trong sinh hoạt

Ăn không đúng giờ, ăn quá no hoặc quá đói, uống nhiều rượu bia, thức khuya, ngủ không đủ giấc hay sống trong tình trạng căng thẳng kéo dài là những lý do mang bệnh đau dạ dày đến gần bạn hơn.

4. Vị trí đau dạ dày ở đâu?

Vị trí bị đau dày
Vị trí bị đau dày

Thượng vị (nằm ở dưới xương ức và trên vùng rốn) là vị trí thường bị đau khi người bệnh bắt đầu bị đau dạ dày. Các triệu chứng điển hình đi kèm cảm giác đau vùng thượng vị là ợ chua, ợ nóng, nóng rát phần bụng trên. Lý do cho tình trạng này là do dạ dày bị tổn thương, viêm loét và do tình trạng sinh khí trong dạ dày khi thức ăn không được tiêu hóa kịp thời.

Đau dạ dày cũng có thể phát sinh ở vị trí giữa khoang bụng, nơi tập trung nhiều cơ quan nội tạng. Khi này, bệnh dạ dày này thường dễ nhầm lẫn các bệnh lý khác như: viêm tụy, viêm ruột thừa… Đau dạ dày vùng bụng giữa thường kèm theo các triệu chứng khó tiêu, đầy bụng, buồn nôn, ợ chua.

Ngoài ra, cũng có thể tạo ra những cơn đau ở phía trên bên trái của khoang bụng. Khi này, người bệnh sẽ thấy đau và nóng bụng, cảm thấy xót và đói. Khi ăn vào sẽ cảm thấy cơn đau giảm dần, nhưng lại bị đầy hơi, tức bụng.

Chi tiết xem:

5. Bệnh đau dạ dày có nguy hiểm không?

Đau dạ dày nhẹ là căn bệnh không gây nguy hiểm. Trên thực tế, có những người bị đau dạ dày mãn tính, dù gặp nhiều bất tiện trong cuộc sống nhưng vẫn có thể sống khỏe mạnh tới cuối đời.

Tuy nhiên, tình trạng đau dạ dày kéo dài và đau dạ dày liên tục không được kiểm soát có thể dễ dàng sinh ra các biến chứng khác: viêm dạ dày, thủng dạ dày (do thành dạ dày bị bào mòn quá nhiều, vết viêm loét quá sâu) hay thậm chí là ung thư dạ dày. Vì thế nếu phát hiện thấy các triệu chứng đau dạ dày người bệnh nên đến với các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.

6. Bị dạ dày có chữa được không?

Các vết viêm loét ở dạ dày thường rất khó lành, do dạ dày là nơi lưu trữ và tiêu hóa thức ăn, luôn luôn hoạt động khiến cho các vết viêm loét không ngừng bị tác động vào. Môi trường bên trong dạ dày cũng là môi trường thường xuyên ẩm ướt nên rất dễ cho vi khuẩn sinh sôi. Tuy nhiên, nếu được chữa trị kịp thời với phương pháp đúng đắn thì bệnh đau dạ dày hoàn toàn có thể được chữa khỏi.

Xem thêm: Đau dạ dày nên làm gì? Top 10 cách giúp giảm đau dạ dày

7. Cách điều trị bệnh đau dạ dày

Bệnh đau dạ dày có thể được điều trị bằng các thuốc dưới đây.

7.1. Điều trị bằng thuốc tây

Tác dụng phụ của thuốc
Tác dụng phụ của thuốc

Lưu ý khi bị đau dạ dày có thể được điều trị bởi các loại thuốc Tây sau

Thuốc kháng sinh

  • Các thuốc kháng sinh điều trị bệnh đau dạ dày có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn HP trong dạ dày, giúp hoạt động của dạ dày cân bằng trở lại.
  • Các loại thuốc này có thể bao gồm amoxicillin, clarithromycin, metronidazole, tinidazole, tetracycline, levofloxacin…

Thuốc giảm tiết acid

  • Thuốc giảm tiết acid khiến dạ dày tiết ra ít acid hơn, từ đó mà khiến cho các vết viêm loét ít bị ảnh hưởng hơn và giảm đau.
  • Các loại thuốc thường dùng gồm ranitidine, famotidine, cimetidine và nizatidine.

Thuốc trung hòa acid:

  • Thuốc trung hòa acid được sử dụng nhằm trung hòa bớt lượng acid thừa trong dạ dày, giúp làm giảm đau nhanh và tạo cơ hội cho các vết thương trong dạ dày mau lành hơn.
  • Thuốc trung hòa acid thường gặp bao gồm aluminium hydroxide, natri (sodium) bicarbonate, calcium carbonate, magnesium hydroxide…..

Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày:

  • Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày được dùng nhằm tạo một lớp màng bao phủ niêm mạc, hạn chế sự tiếp xúc giữa acid dịch vị và các vết viêm loét.
  • Thuốc này bao gồm sucralfate (Carafate) và misoprostol (Cytotec)…

7.2. Các bài thuốc dân gian

Uống nghệ mật ong được khá nhiều đau dạ dày
Uống nghệ mật ong được khá nhiều đau dạ dày

Ngoài cách điều trị bệnh đau dạ dày bằng thuốc Tây, người bệnh có thể tham khảo thêm một số bài thuốc dân gian dưới đây để hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả hơn.

Bài thuốc 1: Mật ong pha bột nghệ

Tác dụng: Mật ong và bột nghệ đều là các thành phần có tác dụng tốt đối với dạ dày, đặc biệt là nghệ.

Cách thực hiện:

  • Chuẩn bị tinh bột nghệ, mật ong nguyên chất, nước ấm
  • Pha 12gr tinh bột nghệ (2 thìa cà phê tinh bột nghệ) với 6gr mật ong nguyên chất (1 thìa cà phê mật ong nguyên chất) cùng với nước ấm. Nên lấy nước dưới 50 độ C, không sử dụng nước đun sôi hoặc nước nguội
  • Nên sử dụng nước mật ong pha bột nghệ vào sáng sớm mỗi ngày giúp cải thiện tình trạng bệnh.

Bài 2: Bột chuối xanh

Tác dụng: Bột chuối xanh có chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất có thể tác động đến lớp màng nhầy của niêm mạc dạ dày, làm cho lớp nhầy niêm mạc dày lên và có khả năng chống lại các triệu chứng của bệnh đau dạ dày.

Cách làm:

  • Chuối xanh rửa sạch, tước vỏ, ngâm nước cho bớt nhựa
  • Thái chuối thành lát mỏng, phơi khô
  • Nghiện chuối khô thành bột
  • Trộn bột chuối với mật ong nguyên chất sao cho tạo thành hỗn hợp khô vừa đủ. Vo bột lại thành viên nhỏ.
  • Mỗi ngày ăn 2 lần trước bữa ăn chính, mỗi lần ăn vài viên, nhai kĩ để bột chuối mật ong nhuyễn ra mới nuốt.

Bài 3: Nước bắp cải

Tác dụng: Nước bắp cải có tác dụng rất tốt trong việc giúp giảm bớt các tình trạng đau dạ dày.

Cách thực hiện:

  • Bắp cải đem bóc từng lá, không bỏ lá xanh, rửa nhiều lần nước cho sạch.
  • Dọc đôi từng lá theo sống lá, chần trong nước sôi, vớt ra để ráo nước.
  • Ép bắp cải lấy nước, bỏ đi phần bã.
  • Người đau dạ dày có thể dùng nước bắp cải thay nước uống, ngày uống nhiều lần, mỗi lần uống khoảng 200 – 250 ml. Nước bắp cải sẽ dùng được lâu hơn khi được bảo quản bằng tủ lạnh.

Bài 4: Nước lá mơ lông

Tác dụng của lá mớ lông đối với dạ dày: Lá mơ lông có tác dụng ổn định đường tiêu hóa cực kì tốt.

Cách làm nước lá mơ lông:

  • .Lá mơ lông rửa sạch, chọn lá to dày.
  • Giã nát khoảng 2-3 lá mơ rồi vắt lấy nước uống, uống 1 lần trong ngày.

8. Chế độ ăn uống dành cho người bị đau dạ dày

Để chữa bệnh dạ dày thành công, xây dựng một chế độ ăn uống hợp lý là điều bắt buộc mà người bệnh nào cũng cần làm.

8.1. Người bị dạ dày nên ăn gì?

Đau dạ dày nên ăn gì
Lưu ý khi đau dạ dày nên ăn gì

Các loại thực phẩm bảo vệ niêm mạc dạ dày nhưCác loại thực phẩm bảo vệ niêm mạc dạ dày sẽ bao bọc mặt trong của dạ dày, không gây kích thích lên các vết viêm loét và kích thích cho các vết loét mau lành hơn.

  • Cơm trắng, bánh mì, cháo, khoai tương đối mềm và dễ tiêu hóa lại có tác dụng hấp thụ bớt acid thừa trong dạ dày.
  • Canh/ súp với thực phẩm đã được nấu chín, mềm, không gây “áp lực” với hệ tiêu hóa, đồng thời lượng nước nhiều giúp pha loãng nồng độ acid trong dịch dạ dày làm người bệnh dễ tiêu hoá thức ăn hơn.
  • Người đau dạ dày nên ăn chuối thường xuyên bởi chuối là một trong những loại thực phẩm rất tốt đối với dạ dày. Các chất có chứa trong chuối có tác dụng trung hòa được nồng độ acid trong dạ dày và giảm viêm hiệu quả.
  • Sữa chua cũng là thực phẩm giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày rất tốt vì nó có tác dụng như một lớp đệm niêm mạc, làm giảm kích thích của acid dạ dày lên các vết viêm loét.

Thực phẩm giúp lành vết loét như:

  • Đậu bắp là loại thực phẩm hiệu quả trong việc hỗ trợ chữa lành các vết loét ở dạ dày với chất nhầy có trong đậu bắp. Thành phần chất nhầy này gồm phức hợp protein kết dính polysaccharides và pectin. Giúp bảo vệ và ngăn ngừa các nguy cơ gây tổn thương niêm mạc và làm lành các vết loét dạ dày.
  • Các loại thịt, cá đã được nấu kỹ, chín mềm cũng là thực phẩm cần thiết vì chúng cung cấp protein, sắt, axit folic cùng các vitamin và khoáng chất để cơ thể tái tạo lại các tế bào niêm mạc dạ dày đã bị tổn thương.

Thực phẩm giảm tiết acid như:

  • Các loại gia vị như gừng và tỏi có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh dạ dày rất tốt vì chúng có khả năng hạn chế sự tiết acid ở dạ dày.
  • Rau diếp cũng là một thực phẩm nên ăn vì rau diếp có tính kiềm, giúp hạn chế acid.
  • Trong đông y, hỗn hợp tinh bột nghệ và mật ong được dùng để điều trị bệnh đau dạ dày. Tinh bột nghệ pha chung cùng mật ong uống vào buổi sáng trước khi ăn có tác dụng rất tốt trong việc chống viêm và kiềm độ acid trong dịch vị.

8.2. Người bị dạ dày không nên ăn gì?

Các loại quả người đau dạ dày nên tránh
Các loại quả người đau dạ dày nên tránh

Những lưu ý khi đau dạ dày nên tránh những đồ ăn sau để đảm bảo sức khỏe.

  • Không nên sử dụng các loại nước uống có ga, các chất kích thích hay cà phê. Bởi không chỉ riêng bệnh đau dạ dày mà tất cả các bệnh, những chất kích thích như rượu, bia, cà phê đặc, trà đặc, thuốc lá… điều không nên uống. Các chất kích thích có nguy cơ làm thủng dạ dày cao và chảy máu dạ dày rất nguy hiểm.
  • Ăn các thực phẩm cay hay các thực phẩm có vị cay không tốt đối với người đau dạ dày. Nó sẽ làm cho tình trạng đau dạ dày trở nên trầm trọng hơn do thức ăn vị cay làm tăng nồng độ acid trong dạ dày. Ngoài ra thực phẩm cay không những khiến những vết loét đang có trong dạ trở nên nặng hơn mà còn có thể gây ra các vết loét mới.
  • Các loại trái cây có vị chua như chanh, me … hay cà muối, giấm, mẻ vì các loại này thường mang tính acid cao. Ăn nhiều sẽ làm tăng tính acid trong dạ dày, về lâu dài khiến cho dạ dày bị bào mòn và dễ bị tổn thương
  • Các loại thức ăn chế biến sẵn như chả lụa, lạp xưởng, thịt xông khói, thịt nguội, xúc xích …nên hạn chế ăn. Bởi các loại thức ăn này thường rất khó tiêu.
  • Đối với những người bị đau dạ dày và cơ thể không dung nạp được lactose thì không nên dùng các sản phẩm làm từ sửa. Bởi dạ dày không tiêu hóa được lactose sẽ gây hại cho đường tiêu hóa.
  • Lượng protein động vật có trong thịt đỏ mang hàm lượng acid rất cao. Điều này tạo áp lực rất lớn cho dạ dày trong quá trình tiêu hóa vì thế người đau dạ dày nên hạn chế ăn loại thịt này

Chi tiết xem:

9. Các cách phòng ngừa đau dạ dày

Để phòng bệnh đau dạ dày một cách hiệu quả, bạn cần thực hiện những điều sau.

  • Ăn uống lành mạnh, khoa học, điều độ, cần bằng đủ các nhóm chất.
  • Tránh xa các món cay, nhiều gia vị, các thực phẩm chứa nhiều axit, chất kích thích…
  • Hạn chế sử dụng các loại thuốc giảm đau
  • Tránh tình trạng căng thẳng kéo dài
  • Duy trì cân nặng hợp lý để phòng bệnh dạ dày

Bên trên là một số thông tin cơ bản về chứng đau dạ dày, một căn bên không còn xa lại với nhiều người. Các nguyên nhân, biểu hiện cũng như cách khắc phục chứng đau dạ dày mà chúng tôi vừa nêu, mong sẽ giúp ích được cho các bạn trong quá trình cải thiện tình trạng của bệnh dạ dày.



Bình luận

avatar
  Nhận thông báo  
Thông báo

call Zalo
call Facebook