Bản tin CumarGold

Đau dạ dày ở trẻ em – Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa

Tác giả:
Dược sĩ Nguyễn Huệ
Tham vấn Y khoa:
GS.TS Bác sĩ Đào Văn Phan
Ngày đăng:
27/06/2019
Lần cập nhật cuối:
05/07/2019
Số lần xem:
171

Đau dạ dày ở trẻ em tưởng chừng là một căn bệnh không phổ biến nhưng lại đang đe dọa tới sức khỏe của rất nhiều trẻ nhỏ thời hiện đại. Để cải thiện cũng như phòng ngừa căn bệnh đau dạ dày trẻ em, cha mẹ nên hiểu rõ và nắm bắt kỹ càng những thông tin sau đây.

Xem thêm:

1. Triệu chứng đau dạ dày trẻ em 

Trẻ em đau dạ dày cũng sẽ xuất hiện một số triệu chứng nhất định tương tự với người lớn. Tuy nhiên, vì các em còn nhỏ nên đôi khi không thể nói được hoặc nói không chính xác những triệu chứng mình đang gặp phải, nên khiến bệnh khó phát hiện hơn. Cha mẹ và người chăm sóc nên lưu ý một số biểu hiện sau đây. 

1.1 Bé biếng ăn, chán ăn

Rất nhiều cha mẹ thường nhầm lẫn việc bé biếng ăn, chán ăn bình thường với dấu hiệu bé biếng ăn do bệnh lý. Khi bị đau dạ dày, trẻ sẽ biếng ăn, chậm ăn vì khu vực dạ dày luôn cảm thấy khó chịu và không chứa được thức ăn. Ngoài ra, trẻ có thể có triệu chứng nôn ói rất thường xuyên. 

Những lúc như thế này, cha mẹ nên nhẹ nhàng với trẻ, không nên cố ép trẻ phải ăn, dễ gây ảnh hưởng tới tâm lý của trẻ, làm bệnh đau dạ dày nặng hơn. 

1.2 Bé hay đau bụng

Bé hay bị đau bụng
Bé hay bị đau bụng

Một triệu chứng thứ hai rất thường gặp khi xuất hiện bệnh đau dạ dày ở trẻ em đó chính là bé rất hay bị đau bụng. Các bậc phụ huynh cũng rất thường nhầm lẫn những cơn đau bụng do dạ dày và những cơn đau bụng do rối loạn tiêu hóa bình thường nên khá chủ quan với dấu hiệu này. 

Khi phát hiện con bị đau bụng, nếu thấy cơn đau tái đi tái lại nhiều lần, đau đặc biệt vào những thời điểm trước, sau khi ăn hoặc về đêm, đau nhiều ở vùng trên rốn hoặc xung quanh rốn thì rất có thể cơn đau phát xuất từ dạ dày. Đối với trẻ nhỏ, chưa thể nói được thì các em có thể có biểu hiện quấy khóc bất thường, đó là những lúc dạ dày của các em bị đau. Lúc này, cha mẹ hãy ngay lập tức đưa con đi khám ở các cơ sở y tế để xác định chính xác nguyên nhân. 

1.3 Bé hay bị đầy hơi, ợ chua, khó tiêu

Khi dạ dày có vấn đề, acid dịch vị hay bị trào ngược lên thực quản, có thể đi kèm với thức ăn, khiến trẻ dễ bị đầy hơi, ợ chua và khó tiêu. Những triệu chứng này có thể không gây đau đớn, nhưng khiến bé rất khó chịu, chán ăn, mệt mỏi. 

1.4 Bé hay nôn ói, có khi ói ra máu 

Trẻ bị nôn mửa
Trẻ bị nôn mửa

Khi bị viêm dạ dày tấn công, cơ thể của trẻ không thể tiêu hóa hiệu quả, khả năng hấp thu dưỡng chất cũng kém dần, dạ dày bị quá tải kết hợp với tình trạng trào ngược khiến bé dễ nôn ói. 

Nếu đau dạ dày ở trẻ em nặng hơn, vết loét dạ dày ăn sâu, làm dạ dày bị xuất huyết thì trẻ có thể nôn ra máu. 

1.5 Bé đi phân đen hoặc máu

Nhiều bậc phụ huynh không quan tâm đến vấn đề đi tiêu, đi tiểu của bé nên hiếm khi phát hiện rằng đa số những bé bị viêm dạ dày thường đi ra phân đen hoặc có lẫn máu. Máu này do tình trạng xuất huyết dạ dày sinh ra. Nếu thấy con có dấu hiệu này, cha mẹ nên đưa con đi khám sớm nhất có thể.

1.6 Xanh xao, hay chóng mặt

Những bé bị đau dạ dày thường xuất hiện các biểu hiện như xanh xao, da tái nhợt, trắng bệch, không thể tập trung nên kết quả học tập thường không được cao. Một số trường hợp bé xuất huyết nhiều ngày dẫn đến thiếu máu, hay đau đầu, mệt mỏi. Lý do là bởi trẻ không thể tiêu hóa và hấp thụ đủ dưỡng chất cần thiết.

1.7 Bệnh đau dạ dày ở trẻ em dẫn đến thiếu máu

Thiếu máu
Thiếu máu

Như đã đề cập ở trên, do tình trạng đau dạ dày và xuất huyết kéo dài có thể khiến trẻ bị thiếu máu hoặc nghiêm trọng hơn là thiếu máu mạn tính. Cách mạch máu bị tổn thương sẽ làm cho bé thường xuyên cảm thấy đau đầu chóng mặt, cơ thể mệt mỏi, không đủ năng lượng hoạt động.

Việc tiêu hóa kém cũng khiến trẻ bị thiếu chất, dẫn tới thiếu máu. 

Xem thêm:

2. Nguyên nhân gây đau dạ dày ở trẻ em 

Đau dạ dày trẻ em sinh ra do nhiều nguyên nhân khác nhau như: 

2.1 Do nhiễm vi khuẩn, virus

Vi khuẩn HP là gì?
Vi khuẩn HP là gì?

Một trong những nguyên nhân thường gặp phải nhất dẫn đến việc trẻ đau dạ dày đó chính là bị nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori. Vi khuẩn H.pylori xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống. Khi đi vào cơ thể, vi khuẩn trú ngụ chủ yếu ở dạ dày, làm mòn lớp nhầy bảo vệ niêm mạc, khiến dạ dày bị acid ăn mòn và sinh ra viêm loét, dẫn tới viêm dạ dày tá tràng, đau dạ dày, loét dạ dày… 

Có những trường hợp trẻ 9 tháng bị đau dạ dày chủ yếu do lây từ bà hoặc mẹ do cách chăm sóc như mớm, nhau thức ăn cho con rồi lấy vi khuẩn HP sang cho trẻ.

2.2 Sử dụng thuốc không đúng chỉ định

Cha mẹ thường cho con tự uống thuốc tại nhà mỗi khi bị ốm. Sử dụng thuốc không đúng chỉ định, sai liều lượng và thời gian có thể khiến môi trường acid trong dạ dày bị thay đổi. Sự thay đổi này sẽ làm cho dạ dày bị tổn thương, dễ viêm loét và dẫn đến tình trạng đau dạ dày ở trẻ em

2.4 Căng thẳng, stress kéo dài

Căng thẳng, stress không chỉ khiến cơ thể dễ suy nhược mà đây còn là nguyên nhân bị bệnh đau dạ dày ở trẻ. Khi thường xuyên gặp phải stress, trẻ sẽ dễ ăn uống thất thường, cộng thêm việc sức đề kháng đang yếu dần chính là nguyên dân khiến hệ tiêu hóa dễ mắc bệnh. 

Trẻ có thể bị stress do các vấn đề trong gia đình, do học tập, bạn bè… Cha mẹ không nên chủ quan mà cho rằng “trẻ con không biết gì”, không bị stress mà để con bị đau dạ dày nhé.

2.3 Chế độ ăn uống và chăm sóc dẫn đến đau dạ dày ở trẻ em

Khi tiếp xúc với những thực phẩm có nhiều ga, thực phẩm cay, chua trong thời gian dài, dạ dày non nớt chưa hoàn thiện của bé có thể dễ dàng bị tấn công, kích ứng gây ra những cơn đau dạ dày khó chịu. Cha mẹ quá bận, để con ăn uống thất thường cũng có thể khiến con bị đau dạ dày. 

2.5 Di truyền

Di truyền
Di truyền

Nếu trẻ có chế độ ăn uống khoa học, vui chơi phát triển bình thường nhưng vẫn bị đau dạ dày thì có thể đây là do di truyền. Khi cha mẹ có tiền sử đau dạ dày, con sinh ra cũng mang nguy cơ đau dạ dày nhiều hơn những đứa trẻ khác.

3. Cách chữa bệnh đau dạ dày trẻ em tại nhà 

Khi trẻ bị đau dạ dày, ngoài việc cho trẻ đi khám tại các cơ sở y tế uy tín. Cha mẹ có thể tham các cách chữa đau dạ dày dưới đây để làm dịu các triệu chứng khó chịu mà trẻ mắc phải.

3.1 Cho trẻ uống nhiều nước

Cho trẻ uống nhiều nước
Cho trẻ uống nhiều nước

Nếu cơ thể thiếu nước, tình trạng đau dạ dày ở trẻ em sẽ càng tiến triển nặng và có thể gây ra nhiều hậu quả khó lường hơn vì lượng acid trong dạ dày bị cô đặc lại, ăn mòn dạ dày nhanh hơn. Các mẹ nên cho con uống nước nhiều, nếu trẻ không muốn uống mẹ cũng phải tìm cách để con uống đủ nước mỗi ngày. Đủ nước sẽ khiến lượng acid trong dạ dày được pha loãng và hỗ trợ khiến hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. 

Cha mẹ nên nhắc con uống nước đều cả ngày, mỗi lần chỉ cần một lượng nhỏ nhưng đều đặn nhiều lần trong ngày. Không nên uống quá nhiều nước chỉ trong một lần, dễ khiến dạ dày thấy khó chịu. 

3.2 Cho bé uống nước gừng và mật ong

Gừng và mật ong
Gừng và mật ong

Gừng có tính ấm và có nhiều hoạt chất như gingerol và shogaol rất tốt cho hệ tiêu hóa. Còn mật ong lại có tính chất sát khuẩn cao, dễ dàng xoa dịu những tổn thương nơi dạ dày nên hoàn toàn thích hợp để bé bị đau dạ dày dùng thường xuyên. 

Để tình trạng đau của bé được cải thiện rõ ràng, mỗi ngày mẹ nên dùng khoảng ¼ muỗng nước gừng tươi với ½ muỗng mật ong pha hòa cùng nước ấm cho bé uống. Nên duy trì uống hàng ngày cho tới khi các triệu chứng khó chịu dứt hẳn. 

3.3 Xoa bóp, massage bụng nhẹ nhàng

Xoa bóp nhẹ nhàng
Xoa bóp nhẹ nhàng

Dùng dầu ấm hoặc dầu oliu xoa theo hình tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ trên bụng trẻ sẽ giúp cải thiện tình trạng đau dạ dày ở trẻ em hiệu quả. Các động tác massage khi được thực hiện dịu dàng, đúng cách sẽ làm ấm tác động tới khu vực dạ dày, làm giảm tình trạng đầy hơi khó tiêu, khiến trẻ trở nên dễ chịu hơn nhiều. 

3.4 Cách chườm ấm

Khi trẻ bị rắc rối với những bộ phận của hệ tiêu hóa, nước ấm luôn là cách hữu hiệu để xoa dịu những cơn đau. Mẹ có thể dùng chai đựng nước ấm hoặc túi chườm ấm để lăn bụng cho bé. Cha mẹ cũng có thể tắm cho bé bằng nước ấm để trẻ cảm thấy đỡ đau và dễ chịu hơn.

4. Chế độ ăn cho bệnh đau dạ dày

Tương tự như người lớn, khi bị đau dạ dày, trẻ em cũng cần có một chế độ ăn hợp lý. 

4.1 Cho trẻ ăn đúng cách

Do thói quen ăn uống và chăm sóc
Do thói quen ăn uống và chăm sóc

Cho trẻ em đúng cách chính là cách phòng và chữa bệnh đau dạ dày ở trẻ em. Các mẹ có thể tham khảo cách ăn đúng cách dưới đây:

  • Cha mẹ không nên cho trẻ ăn những thực phẩm miếng to, cứng. Tốt nhất cha mẹ hãy giảm gánh nặng tiêu hóa cho con bằng cách cho bé ăn những loại thức ăn mềm, nhuyễn.
  • Trẻ bị đau dạ dày vẫn cần một chế độ dinh dưỡng đa dạng phong phú dưỡng chất cùng vitamin. Cha mẹ không nên bắt con quá kiêng khem, chỉ nên tránh những loại thức ăn quá chua hoặc quá cay.
  • Mẹ hãy cho bé ăn nhiều thực phẩm chứa protein như thịt, trứng và sữa.
  • Chia nhỏ bữa ăn. Không nên ép trẻ ăn một lần quá nhiều vì chúng sẽ khiến hệ tiêu hóa mệt mỏi hơn.
  • Không nên cho trẻ uống nước có ga. 
  • Không nên cho trẻ ăn cơm chan canh vì trẻ sẽ dễ nuốt chửng, khiến dạ dày tiêu hóa khó khăn
  • Trẻ nhỏ nên tăng cường tần suất bú mẹ nhiều hơn.

4.2 Trẻ em đau dạ dày nên và không nên ăn gì 

Chế độ chăm sóc trẻ bị viêm dạ dày ruột cấp ở trẻ
Chế độ chăm sóc trẻ bị viêm dạ dày ruột cấp ở trẻ

Ngoài việc cho ăn đúng cách thì các mẹ cũng nên lưu ý đến các thực phẩm nên và không nên ăn khi bệnh đau dạ dày ở trẻ em xuất hiện. Những loại thực phẩm trẻ đau dạ dày nên ăn:

  • Thức ăn giảm và trung hòa acid dịch vị: Nhóm thực phẩm này bao gồm các loại như mật ong, bánh quy, trứng, sữa, đường, dầu thực vật,… Những loại thực phẩm giúp giảm và trung hòa acid dịch vị bị dư thừa, giúp bảo vệ các vết loét không bị ăn mòn sâu hơn.
  • Thức ăn giảm sức ép đến dạ dày: Thực phẩm giảm sức ép đến dạ dày giúp dạ dày tiêu hóa tốt hơn và ngăn chặn được tình trạng táo bón. Một số món ăn giúp giảm sức ép dạ dày có thể kể đến đó chính là các loại rau củ như bắp cải, rau cải, củ cải,… 
  • Bên cạnh đó, những thực phẩm chứa nhiều chất xơ hòa tan cũng giúp dạ dày hoạt động hiệu quả hơn nhiều (yến mạch, lê, táo, mận, đậu, lúa mạch,…). Cha mẹ nên chú ý chế biến các món ăn bằng cách luộc, hấp hoặc hầm nhừ để trẻ hạn chế tối đa tình trạng đau dạ dày. 
  • Thực phẩm giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày: Những loại thực phẩm này sẽ làm nhiệm vụ bão hòa acid dạ dày, không những thế, chúng còn có thể thấm dịch vị, bọc niêm mạc dạ dày và giúp cho dạ dày được bảo vệ ở mức tối đa. Một số thực phẩm mẹ nên tham khảo làm cho con ăn đó chính là khoai lang, bột sắn, bánh mì, bánh quy, gạo nếp,… 

Những loại thực phẩm trẻ đau dạ dày không nên ăn:

  • Các loại thực phẩm gây kích thích niêm mạc dạ dày: Những thực phẩm gây kích thích niêm mạc dạ dày có thể kể đến như thực phẩm có độ acid cao, tạo hơi trong dạ dày (chanh, dưa muối, cà muối, giấm, mẻ,…), gia vị nồng gây kích thích niêm mạc dạ dày (tỏi, ớt, tiêu,…), thức ăn sống (sushi, thịt tái,…), thức ăn dai, cứng, chiên nhiều dầu mỡ…
  • Đồ uống không tốt cho dạ dày: Một số loại đồ uống không tốt cho dạ dày mẹ nên để tránh xa trẻ đó chính là:
  • Đồ uống có cồn: Làm tăng acid trong dạ dày khiến các niêm mạc dạ dày bị thương tổn nặng nề (cà phê, rượu bia,…). Trẻ em thường không sử dụng đồ uống có cồn, nhưng một số em thường tò mò khi thấy cha mẹ uống và đòi thử. Đây là thói quen xấu, cha mẹ tuyệt đối không nên cho con thử.
  • Đồ uống có vị chua: Những loại đồ uống có vị chua như nước mơ, nước chanh, nước ép dứa,… có thể gây ra tình trạng kích thích sản sinh acid dạ dày. Điều này làm cho những thương tổn trong dạ dày sẽ ngày càng nặng hơn.

5. Cách phòng bệnh đau dạ dày ở trẻ em 

Cách phòng tránh bệnh đau dạ dày ở trẻ
Cách phòng tránh bệnh đau dạ dày ở trẻ

Để phòng bệnh đau dạ dày, cha mẹ cần lưu ý một số điều sau:

  • Tăng cường sức đề kháng tự nhiên bằng cách bổ sung dinh dưỡng đa dạng, khuyến khích con ra ngoài vận động chơi đùa nhiều hơn là ngồi suốt trong nhà để ôm TV, máy tính,…
  • Không tạo áp lực cho bé, không ép bé ăn khiến mỗi bữa ăn trở thành nỗi sợ và bé sẽ dễ bị nuốt chửng, không cho trẻ dưới 2 tuổi ăn cơm hoặc thức ăn cứng, dai quá sớm.
  • Không cho trẻ ăn nhiều đồ nóng hoặc cay, chia nhỏ bữa ăn sẽ làm giảm gánh nặng cho dạ dày và giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, không cho trẻ ăn thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh vì cùng sẽ làm ảnh hưởng đến dạ dày.
  • Cho bé đi ngủ sớm và phải ngủ đủ từ 8 – 10 tiếng một ngày nếu không muốn cả dạ dày và những bộ phận khác trên cơ thể bị ảnh hưởng và tổn hại nặng nề.
  • Vệ sinh tay chân cho trẻ sạch sẽ trước và sau khi ăn.
  • Chế biến thức ăn đã chín kỹ, không cho trẻ ăn đồ sống, không cho trẻ tiếp xúc với những môi trường bẩn, mất vệ sinh.
  • Cho trẻ sử dụng đồ dùng cá nhân riêng biệt, không dùng chung với người khác để tránh lây lan những bệnh liên quan đến dạ dày như viêm dạ dày ruột.

Đau dạ dày sẽ khiến trẻ cảm thấy khó chịu và gặp nhiều khó khăn, phiền phức trong cuộc sống. Vì vậy, cha mẹ nên chú ý đến các vấn đề trên để có thể phòng chống và xử lý đau dạ dày ở trẻ em thật đúng cách nhé. 

Đau dạ dày ở trẻ em – Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa
5 (100%) 1 vote

Bình luận
avatar
  Nhận thông báo  
Thông báo

call Zalo
call Facebook