Tư vấn viêm dạ dày

6 bài thuốc đông y trị đau dạ dày

Tác giả:
Dược sĩ Nguyễn Huệ
Tham vấn Y khoa:
GS.TS Bác sĩ Đào Văn Phan
Ngày đăng:
16/07/2019
Lần cập nhật cuối:
07/08/2020
Số lần xem:
2246

Chữa đau dạ dày đông y là một trong những phương thức được rất nhiều người tìm hiểu và mong muốn áp dụng bởi những hiệu quả mà nó mang lại. Vậy đông y trị đau dạ dày bằng cách nào? hiệu quả ra sao? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây?

1. Nguyên nhân đau dạ dày trong đông y là gì?

Nguyên nhân bị đau dạ dày theo Đông y
Nguyên nhân bị đau dạ dày theo Đông y

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên đau dạ dày.

Theo Đông y, bệnh đau dạ dày có nhiều thể, gây nên bởi các tác nhân khác nhau. Các nguyên nhân này đều đã được khoa học chứng minh là hoàn toàn đúng và có cơ sở. Có thể kể đến các nguyên nhân cơ bản như:

Chứng đau dạ dày do bệnh tà phạm vị

  • Có thể do ngoại cảm hàn tà xâm nhập vào vị
  • Do thói quen ăn uống các thức ăn sống lạnh, khiến khí hàn tích trong cơ thể lâu ngày, làm cho vị bị đau.
  • Do tỳ vị đang bị yếu, hư hàn thì bị hàn khí xấu từ môi trường thâm nhập, dẫn tới bệnh.
  • Do ăn uống không điều độ, giờ giấc ăn không đúng, no đói thất thường, ăn quá no, ăn quá nhiều ngọt sinh ra thấp nhiệt ở trong gây đau.
  • Do thức ăn uống đình trệ lâu ngày trong vị không tiêu hóa được gây đau.
  • Cũng có thể do giun, sán kí sinh trong vị, gây đau.

Do can khí phạm vị

  • Lo nghĩ, căng thẳng lâu ngày liên tục khiến tâm trí uất ức, làm tổn thương tới can (hay còn gọi là chứng Nộ thương Can). Can khí không sơ tiết được sẽ gây ảnh hưởng đến Vị. Điều này làm hoạt động của Vị bị rối loạn, không điều hòa, khí cơ bị uất trệ lâu ngày gây ra đau dạ dày.
  • Ngoài ra, khí đình trệ lâu ngày bị uất hóa thành Hỏa. Hỏa uất trong cơ thể sẽ làm tổn thương tới phần âm, khiến dịch vị bị khô gây ra đau. Tình trạng này thường đau với mức độ tăng dần và tần suất cũng dày đặc hơn.

Do tỳ vị hư hàn: Có thể do lao lực, hoạt động quá sức, no đói thất thường, Tỳ dương bất túc nên hàn phát sinh gây đau.

Cả 3 nguyên nhân đau dạ dày Đông y trên đều xuất phát từ bản chất là do các dòng khí huyết trong người không thông (thống tắc bất thông – đau là do không thông) dẫn đến đau dạ dày. Ngoài các nguyên nhân trên còn kể đến các nguyên nhân như:

  • Người cao tuổi dễ mắc bệnh đau dạ dày hơn so với người trẻ.
  • Người hút thuốc lá, thường xuyên thức đêm, sinh hoạt không điều độ, người thường xuyên sử dụng các chất kích thích như café, bia rượu
  • Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng một trong số những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng đau dạ dày đó chính là có đến 80% người bệnh là do vi khuẩn Helicobacter Pylori (HP
  • Việc lạm dụng quá nhiều các thuốc tây y: thuốc kháng viêm, giảm đau, trị đau nhức khớp thường xuyên cũng là nguyên nhân gây nên chứng đau dạ dày. Hầu hết các loại thuốc này đều khiến chất bảo vệ dạ dày là prostaglandin bị giảm, do đó khiến dạ dày dễ bị viêm loét hơn.

2. 6 bài thuốc đông y trị đau dạ dày

Các bài thuốc Đông y trị đau dạ dày đang được xem là lựa chọn mà nhiều người hướng đến sử dụng.

Các bài thuốc trị đau dạ dày Đông Y mang đến nhiều hiệu quả.

2.1 Khí trệ

Bạch linh
Bạch linh

Thể khí trệ có một vài những biểu hiện tương đối rõ rệt như:

  • Tình trạng đau tức ở vùng thượng vị.
  • Khi ăn uống thường làm cho cơn đau tăng thêm.
  • Vị trí đau không cố định lan ra mạn sườn, ợ hơi nhiều.
  • Nếu trung tiện được sẽ cảm thấy dễ chịu.
  • Ở một vài bệnh nhân có thể xuất hiện thêm các triệu chứng như: nôn hoặc buồn nôn, ợ chua, rêu lưỡi mỏng, mạch Trầm Huyền.

Cách trị thể khí trệ: Sơ can hòa vị, chỉ thống, lý khí.

Bài thuốc đau dạ dày Đông y dùng cho trường hợp này: Dùng bài Tiêu dao tán hợp với Kim linh tử tán tùy theo thể trạng mà liều lượng sử dụng tùy trường hợp cụ thể. Các vị thuốc trong bài thuốc này bao gồm:

  • Bạch linh 12g
  • Sài hồ 12g
  • Hương phụ 12g
  • Bạch thược 12g
  • Diên hồ 12g
  • Cam thảo 4g
  • Xuyên luyện tử 10g
  • Tô ngạnh 12g
  • Chỉ xác 12g.

Trong trường hợp người bệnh xuất hiện tình trạng ợ chua nhiều có thể thêm vị ô tặc cốt hoặc buồn nôn nhiều có thể thêm trúc nhự, bán hạ, gừng tươi vào sắc cùng, Các tình trạng này sẽ nhanh chóng giảm hẳn.

2.2 Hoả uất

Mạch đông
Mạch đông

Triệu chứng của hỏa uất xuất hiện tương đối rõ rệt. Chúng thường có thể xuất hiện cùng lúc hoặc một vài những triệu chứng nhỏ lẻ như:

  • Vùng thượng vị, cự án đau nhiều, đau rát.
  • Miệng khô đắng.
  • Liên tục ợ chua.
  • Lưỡi có màu đỏ hơn bình thường. Mặt trên lưỡi có rêu vàng.
  • Bắt mạch thấy mạch huyền sác.

Phương pháp điều trị: Sơ can, tiết nhiệt, dưỡng âm, hòa vị.

Bài thuốc chữa đau dạ dày đông y phù hợp: Nhất quán tiễn.

  • Sa sâm 12g
  • Mạch đông 12g
  • Sinh địa 14
  • Đương quy 12g
  • Câu kỷ tử 12g
  • Xuyên luyện tử 6g đem

Cách dùng: Từ các vị thuốc trên sắc uống ngày 1 thang, thực hiện liên tục cho đến khi tình trạng bệnh thuyên giảm.

2.3 Ứ huyết

Ngũ linh chi
Ngũ linh chi

Triệu chứng ứ huyết gây nên tình trạng đau dạ dày là tình trạng nguy cấp. Ngay khi xuất hiện ứ huyết, cần tham khảo và thực hiện ngay các phương pháp điều trị đau dạ dày Đông y để tránh xảy ra những biến chứng nguy hiểm có thể gây tử vong.

Các triệu chứng của ứ huyết bao gồm:

  • Đau dữ dội ở một vị trí nhất định ở vùng thượng vị, cự án.
  • Có thể xuất hiện tình trạng nôn ra máu, đi ngoài phân đen.
  • Môi đỏ, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch huyền sác, hữu lực.

Phương pháp điều trị lý tưởng nhất: thông lạc hoạt huyết hay lương huyết chỉ huyết.

Bài thuốc phù hợp trong trường hợp này: Thất tiêu tán.

  • Sử dụng ngũ linh chi 12g
  • Bồ hoàng 12g phơi khô

Cách dùng: Tán bột mỗi ngày uống 10g chia 2 lần và sử dụng liên tục cho đến khi tình trạng này thuyên giảm

2.4 Tỳ vị hư hàn

Hoàng kỳ
Hoàng kỳ

Triệu chứng của tỳ vị hư bao gồm:

  • Đau vùng thượng vị liên miên.
  • Thường xuyên bị nôn nhiều.
  • Người mệt mỏi, sức khỏe giảm.
  • Khi xoa bóp và chườm nóng tình trạng đau thuyên giảm nhưng hết xoa lại xuất hiện.
  • Có thể đi kèm với chứng đầy bụng, nôn ra nước trong, nôn nhiều, mất nước.
  • Sợ lạnh, chân tay lạnh, có kèm ra mồ hôi.
  • Phân lúc nát, có lúc lại bị táo
  • Lưỡi nhạt màu, nhợt nhạt. Trên mặt lưỡi có rêu trắng.
  • Bắt mạch thấy mạch hư tế.

Phương pháp điều trị: Ôn trung tán hàn.

Bài thuốc chữa đau dạ dày đông y: Hoàng kỳ kiến trung thang.

  • Hoàng kỳ 8g
  • Cao lương khương 8g
  • Gừng sống 5 lát
  • Hương phụ 12g
  • Quế chi 12g
  • Bạch thược 10g
  • Đại táo 16g
  • Cam thảo 4g

Cách dùng: đem sắc uống ngày 1 thang.

2.5 Hư hàn

Đẳng sâm
Đẳng sâm

Biểu hiện của hư hàn bao gồm:

  • Vùng thượng vị đau âm ỉ, khi dùng tay ấn mạnh vào thấy giảm đau rõ rệt.
  • Ăn kém, mệt mỏi, sút cân, tình trạng bụng thường xuyên đầy hơi, người gầy, sắc mặt kém tươi, chân tay mát lạnh, lưỡi nhợt, rêu trắng, mạch Trầm Tế, không lực.

Phép trị: Ôn trung, kiện tỳ, ích khí, hòa vị.

Bài thuốc: Hương sa lục quân tử thang sử dụng tùy theo thể trạng mà gia giảm tùy biến thêm bớt. Các vị thuốc trong bài thuốc này bao gồm:

  • Đảng sâm
  • Bạch truật
  • Bạch linh
  • Hương phụ mỗi vị 12g
  • Trần bì
  • Bán hạ 8g
  • Mộc hương
  • Sa nhân
  • Cam thảo mỗi vị 4g
  • Gừng khô 4g.

Ngoài ra, trong quá trình sử dụng phương pháp đau dạ dày Đông y này người bệnh ăn kém có thể kết hợp sử dụng thêm các vị kê nội kim, mạch nha, cốc nha để hòa vị, tiêu thực. Nếu người bệnh sắc mặt trắng nhạt, môi lưỡi tái nhợt cần cân nhắc dùng thêm đương quy, hà thủ ô đỏ, kỷ tử, bạch thược, a giao để dưỡng huyết, bổ máu.

  • Cách sắc thuốc cụ thể:
  • Nước nhất cho vào 4 chén nước sắc cho đến khi nước chỉ còn lại 1 chén.
  • Nước nhì cho vào 3 chén nước sắc và tiếp tục sắc cho đến khi chỉ còn 1/2 chén.
  • Sau khi sắc, hai nước hòa lại chia làm 3 lần uống trong ngày.
  • Để bài thuốc có thể mang lại hiệu quả rõ rệt, mỗi bài thuốc tốt nhất chỉ nên sử dụng từ 15-20 thang tùy tình trạng bệnh mới phát hay đã lâu.

Thông thường các bệnh lý về đau dạ dày sẽ không nhanh chóng khỏi hẳn mà cần thực hiện uống nhiều đợt, dùng thuốc trước hoặc sau khi ăn còn tùy trường hợp. Chẳng hạn, với bệnh nhân mắc chứng đầy hơi tức vùng thượng vị thì nên uống thuốc sau khi ăn trong khi những người đau dạ dày hay bị đau râm ran, đói cũng đau, no cũng đau nên uống trước bữa ăn sẽ tốt hơn.

Trong quá trình uống thuốc, tốt nhất các bệnh nhân đau dạ dày nên thực hiện kiêng cữ hạn chế dùng các gia vị cay nóng, dầu mỡ, nên kiêng hẳn bia, rượu. Tốt nhất nên ăn thức ăn nấu chín, dễ tiêu.

2.6 Can khí phạm vị

Bạch thược
Bạch thược

Triệu chứng khi bị can khí phạm vị: 

  • Thường xuyên thấy đầy trướng ở bụng trên
  • Có cảm giác đau tại vùng thượng vị, cảm giác đau có thể xuyên ra hai bên hông
  • Thường xuyên ợ hơi, ợ chua
  • Đi ngoài bị táo bón
  • Trên lưỡi có lớp rêu trắng mỏng
  • Bắt mạch thấy mạch trầm huyền.

Pháp điều trị đau dạ dày đông y: Sơ can lý khí, hòa vị chỉ thống.

Bài thuốc nên dùng: Sài hồ sơ can tán.

  • Sài hồ 8g
  • Bạch thược 12g
  • Chỉ xác 8g
  • Hương phụ 8g
  • Xuyên khung 8g.
  • Sắc ngày uống 1 thang.

Bài thuốc này thường có vị đắng nên có thể sử dụng thêm cam thảo để trung hòa vị đắng này. Khoảng 4g cam thảo là vừa đủ với liều lượng bài thuốc trên.

Xem thêm: Tổng hợp 15 cách trị đau bao tử hiệu quả

Hi vọng rằng, với những thông tin về phương pháp điều trị đau dạ dày Đông y mà chúng tôi giới thiệu trên đây sẽ giúp các bệnh nhân mắc chứng này sớm có thể tìm kiếm cho mình những phương pháp điều trị tốt và mang lại hiệu quả cao nhất.

0 0 vote
Article Rating
Danh sách nhà thuốc bán
Cumargold
Danh sách nhà thuốc bán Cumargold
Mua hàng online
nhận hàng tại nhà
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này
Nhận thông báo
Thông báo
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

call Zalo
call Facebook